Domen Nədir? Necə Seçilir, Necə Alınır?

Domen nədir, hansı növləri var (.az, .com, .biz), necə seçilir və alınır? DNS, hosting fərqi, qiymət bələdçisi.

Domen nədir?

Domen (domain) saytın internetdəki ünvanıdır. Məsələn 166tech.az. İstifadəçi bu ünvanı brauzerin ünvan zolağına yazaraq saytınıza daxil olur. Texniki olaraq domen IP ünvanına ad verilməsidir — kompyuterlər IP-ni başa düşür, insanlar isə adları.

Domen necə işləyir?

1. Brauzerə "166tech.az" yazıram
2. Brauzer DNS sisteminə müraciət edir: "166tech.az hansı IP-dədir?"
3. DNS cavab verir: "72.61.205.54" (məsələn)
4. Brauzer bu IP-ə gedir və saytı yükləyir

Bu proses millisaniyələr içində baş verir.

Domen tərkib hissələri

www.166tech.az — bu domain üç hissəyə bölünür:

• www — subdomain (köhnə standart, bu gün vacib deyil)
• 166tech — domain adı (sənin seçdiyin)
• .az — TLD (Top Level Domain — yuxarı səviyyə)

TLD növləri

Generic TLD-lər (gTLD)

• .com — kommersiya, ən universal
• .org — qeyri-kommersiya
• .net — şəbəkə
• .biz — biznes
• .info — informasiya

Country TLD-lər (ccTLD)

• .az — Azərbaycan
• .ru — Rusiya
• .tr — Türkiyə
• .us — ABŞ

Yeni TLD-lər (nTLD)

• .shop — onlayn mağaza
• .app — tətbiq
• .tech — texnologiya
• .io — startup
• .ai — süni intellekt

Domen vs Hosting fərqi

Yaxşı domen necə seçmək?

• Qısa (8 hərfdən az olsa daha yaxşı)
• Yadda qalan
• Tələffüzü asan
• Brand-ınızla eyni
• Defis və rəqəm yox
• Türk/Azərbaycan hərfləri yox (ə, ç, ş, ü)
• Yoxla: rəqibin oxşar adı varmı?

Domen aldıqdan sonra nə etməli?

1. DNS A record qoş — hosting IP-sinə
2. MX record — email üçün
3. SPF, DKIM, DMARC — email təhlükəsizliyi
4. SSL sertifikatı — HTTPS üçün
5. WHOIS məxfiliyi — şəxsi məlumatı gizlə
6. Domain Lock — oğurluğun qarşısını al

Sonrakı addım

Domen seçimi və qeydiyyatı üçün .az domen almaq səhifəsinə baxın və ya "Layihəm var" formundan müraciət edin.